Jason Janki

Wie ben je?
Mijn naam is Jason, ik ben 27 jaar oud en woon in Rotterdam. In het dagelijks leven werk ik fulltime als administratief medewerker, daarnaast ben ik ook nog make-up artist. In het weekend ben ik daar heel druk mee, ik wordt vaak gevraagd voor bruiloften of andere feestjes. Mijn hobby’s zijn dansen, socializen, lekker eten en koken. De belangrijkste mensen in mijn leven zijn mijn moeder, broertjes, adjie, vader en mijn best vriendin. Mijn beste vriendin is echt mijn zus.

Sinds wanneer weet je van jezelf dat je queer bent en hoe reageerde jouw familie erop?
Ik weet onbewust al van kleins af aan dat ik queer ben. Ik was zestien toen ik uit de kast kwam. Mijn ouders reageerde daar heel goed op. Ze zeiden het allang al te weten en er helemaal geen moeite mee te hebben. Mijn ouders hebben mij nooit tegen gehouden in wie of wat ik wilde zijn. Als ik als kind met poppen wilde spelen, dan mocht dat. Ik kreeg barbies van mijn ouders, als ik daarom vroeg. Ik herinner mij dat ik als kind een keer samen met mijn broertjes en ouders in de speelgoedwinkel stond om voor ons waterpistolen uit te zoeken. Ik koos voor een roze waterpistool en mijn ouders maakten daar geen enkel punt van. Ik was vroeger ook heel erg fan van de meiden popgroep Spice Girls, mijn hele slaapkamer hing vol met posters van ze. Mijn ouders namen mij mee naar shows van ze. Ze hebben mij nooit in het genderhokje van man proberen te forceren. Ze lieten mij vrij om te zijn wie ik wilde zijn. De rest van mijn familie weet dat ik homoseksueel ben en niemand heeft problemen met mijn geaardheid.


Welke problemen denk je dat specifiek zijn voor Hindostaanse queer mensen t.o.v. queer mensen met een andere etnische achtergrond?
Hindostanen kunnen nog steeds heel ouderwets zijn. ‘Manai ka boli’ (wat zal men ervan vinden/zeggen) speelt een hele grote rol. Ik heb daar zelf geen problemen mee gehad in mijn familie. Mijn adjie (oma van vaders kant) had er bijvoorbeeld helemaal geen problemen mee, ze had zoiets van: als jij maar gelukkig bent.

Welke voordelen zitten er aan een queer Hindostaanse identiteit?
Het is nog steeds een taboe bij ons Hindostanen. In vergelijking met bijvoorbeeld moslims of christenen wordt het wel eerder geaccepteerd. Een vriend van mij is homo en christen. Hij is niet meer welkom in de kerk waar hij altijd samen met zijn ouders naartoe ging. Bij Hindostanen komt het niet voor dat je niet meer naar een mandir (hindoe tempel) kan gaan wanneer je LHBTI’er bent. De toegang wordt je nooit en door niemand ontzegt.

Welke overeenkomsten zijn er tussen queer Hindostanen en queer mensen met een andere etnische achtergrond?
Het fenomeen van ‘gezichtsverlies lijden’ speelt in alle culturen.

Waar heb je als Hindostaanse queer behoefte aan?
Ik heb niet ergens specifiek behoefte aan. Alles wat ik nodig heb, heb ik om mij heen. Ik heb een neef en een kaka (broertje/neef van vader) die homo zijn en een phoewa (zus/nicht van vader) die lesbisch is. In mijn familie is het heel normaal en geaccepteerd. Ik heb een liefdevolle familie, daarom ben ik supergelukkig.
Wat mij wel echt leuk lijkt is een Hindostaanse gay avond. Met een live band, kan ook een baithak gana band zijn. Gewoon net zoals op feestjes die wij vanuit onze cultuur gewend zijn.


Welk advies zou je de Jason Janki van 13 jaar oud geven?
Doe je best op school en focus je op je toekomst. Blijf vooral jezelf. Toen ik 13 was wist ik al dat ik homo was, maar ik deed alsof ik dat niet was. Ik stopte mijzelf weg, maar daar leed mijn studie onder.

Sommige mensen kiezen ervoor om nooit uit de kast te komen. Wat zou je tegen deze mensen willen zeggen?
Ik vind het heel erg dat ze het niet kunnen en durven. Uit de kast komen zou ze wel helpen. Er valt dan een grote last van je schouder af. Je zult gelukkiger zijn en positiever in het leven staan. Je moet jezelf op de eerste plaats zetten in jouw leven, want alleen dan kan je een ander gelukkig maken.

Heb je nog aanvullingen of dingen die je zou willen zeggen?
Wees vooral jezelf en doe wat je niet laten kan. Hou je vooral niet bezig met wat mensen over je zullen zeggen en van je zullen vinden. Mensen hebben altijd wel een mening over jou of je nu iets goeds of iets slechts doet. Dat hebben mijn ouders aan mij meegegeven en dat wil ik ook aan iedereen meegeven.

Sunny

Kan je jezelf voorstellen?
Mijn naam is Sunny, ik ben 33 jaar oud en van Hindostaanse komaf. Ik heb altijd in de mode gewerkt en heb daar nog steeds ontzettend veel passie voor.  
De belangrijkste mensen in mijn leven zijn mijn moeder, broer, zus, neefje en nichtje. Daarnaast mijn schoonzus en niet te vergeten mijn man. Ik ben ontzettend gelukkig met hem.

Wanneer wist je van jezelf dat je queer bent?
Eigenlijk al heel vroeg. Als kind was ik altijd al verbonden met meisjes dingen. Ik was ongeveer vier jaar oud toen het nummer ‘Lambada’ helemaal in was. Ik stond toen met een rokje aan, te dansen voor de hele familie. Ook kan ik mij nog heel goed herinneren dat ik op de basisschool altijd de moeder wilde zijn als we vader-moedertje speelden. Ik was er denk ik niet heel bewust van, maar ergens in mijn onderbewuste is dat wel de rode draad geweest voor waar ik nu sta.


Hoe gaat jouw familie om met jouw queer identiteit?
Mijn moeder is voor een Hindostaanse vrouw heel bijzonder. Ik heb ontzettend veel respect en ontzag voor haar. Zij accepteert mij volledig zoals ik ben. Zei heeft tegen mij gezegd: ‘het maakt mij niet uit wat je bent, je bent en blijft mijn kind. Ik zal je nooit los laten. Ik zal je nooit in de steek laten en ik zal je er altijd voor je zijn’.
Mijn broer en zus hebben mij ook altijd geaccepteerd. Vroeger stonden ze soms wel even te kijken van mijn klederdracht en zeiden daar dan wat van, maar zij accepteren mij volledig.

Mijn vader is overleden toen ik 16 was. Hij vond het moeilijk om te accepteren dat ik anders was. Tijdens zijn leven is er tussen ons veel strijd geweest. Veelal had te maken met mijn eigen strijd om te zijn wie ik wilde zijn. Daardoor werd mijn gedrag met de jaren steeds radicaler tot ik uiteindelijk fulltime in meisjeskleding en op hoge hakken naar de middelbare school ging. Dit was iets wat ik zo nu en dan al op de basisschool deed, maar op de middelbare school werd het echt een ding voor mij. Elke dag weer een extra tas mee naar school en buiten stiekem omkleden. Dat zorgde er voor dat ik ook op andere plekken kwam dan school en door familieleden werd opgemerkt in de buurt, die hun beklag weer deden bij mijn vader. Ook tijdens een bezoek aan familie die verder weg wonen heb ik een moment bereikt dat ik niet anders dan mezelf kon zijn en een aantal familieleden in vertrouwen nam. Ik vertelde hen wie ik eigenlijk echt wilde zijn. Dit zorgde voor veel telefoontjes nog dezelfde avond dat we thuis kwamen en ik bestempeld werd als iemand die ziek was. Ik moest naar een dokter en worden geholpen. Ik wist wel beter en ook mijn vader wist dat hij mij niet veel meer kon maken, want ik was op den duur niet meer bang voor hem en ging dan ook vaak genoeg de strijd met hem aan. Mijn broer, zus en moeder hebben mij hierin nooit laten vallen en mij gesteund tot de dag van vandaag. Vroeger kreeg ik genoeg klappen, maar op den duur ging ik tegen mijn vader in en hij wist dat klappen geen zin meer hadden bij mij. Uiteindelijk heeft dit een jaar geduurd voordat mijn vader overleed.

De laatste keer dat ik mijn vader in levende lijve zag, brachten mijn broer en ik hem terug naar zijn huis in Rotterdam. Hij vroeg of ik met hem mee de trap op wilde lopen. Bovenaan de trap vroeg hij aan mij: ‘mag ik je een knuffel geven?’ Ik was toentertijd erg tegendraads en vroeg: ‘hoezo wil je mij nou een knuffel geven?’ Hij keek mij toen aan en zei: ‘Sunny, ik weet alles en ik hou van je’. Dat waren de laatste woorden die ik van hem heb gehoord.. Al het negatieve wat ik met hem heb ervaren, viel hierdoor helemaal weg. Hij heeft het voor mij persoonlijk, helemaal goed gemaakt met zijn laatste woorden.

Door de jaren heen heb ik mij voor de rest van de familie een beetje afgesloten, denk ik. Ik krijg niet zoveel mee van wat ze van mij vinden, omdat ik daar niet echt mee bezig ben. Ze laten mij met rust en min of meer dwing ik ook de acceptatie af van de mensen in mijn omgeving. Accepteren ze mij niet, dan verwijder ik mij uit hun cirkel. Ik vraag geen acceptatie, maar ik verwacht het van mensen. Ik ben een open persoon, mensen mogen mij alles vragen. Als mensen daar niet voor kiezen, om wat voor reden dan ook, dan wil ik het ook bewust bij die persoon laten. Ik wil niet de onzekerheid van de ander met mij meedragen.
 


Kan je ons wat vertellen over jouw leven als trans vrouw?
De laatste jaren heb ik een stabiel leven: ik ben gesetteld en heb een goede band met mijn moeder, broer, zus en hun aanhang. Ik heb vrienden die ik regelmatig zie. Ik ervaar mijn leven niet als een trans vrouw. Ik weet dat ik daar misschien iets mee oproep, maar ik voel het gewoon niet zo. Toch denkt de omgeving daar blijkbaar anders over. Tien jaar geleden was ik namelijk de tweede transgender op de Nederlandse televisie en toentertijd ook de enige niet-witte. Ik kreeg heel veel doodsbedreigingen en werd op straat uitgescholden. Toen ervaarde ik pas hoe heftig het was. Het beangstigde mij heel erg. Ik heb mij toen teruggetrokken en verstopt.
Ik wil begrepen worden in plaats van dat mensen mij vertellen wat ik moet doen. Ik wil dat mensen naar mij kijken en luisteren, zonder oordeel. Voor homoseksuele mannen en lesbische vrouwen zijn er veel ontmoetingsplekken om herkenning te kunnen vinden. Dat is er voor transgenders niet op een laagdrempelige manier. Het is als trans vrouw lastig om een plek te vinden waar je kan aarden en iets om je mee te identificeren. Ik heb best wat heftige dingen moeten doorstaan in Amsterdam en met die ervaring hoop ik anderen te kunnen helpen.



Hoe heeft jouw queer identiteit jouw leven gevormd?
Het heeft ervoor gezorgd dat ik kan leven zonder erover na te denken wat andere mensen over mij denken en van mij vinden. Natuurlijk doet het wat met je als mensen een oordeel over je hebben, maar ik ben nu op een punt in mijn leven dat ik er niks meer om geef.
Het heeft mij sterker gemaakt en onafhankelijk van het oordeel van andere mensen.

Hoe vind je dat er binnen de Hindostaanse gemeenschap wordt omgegaan met lhbti’ers?
Persoonlijk vind ik dat het onder het tapijt wordt geveegd. Hindostanen willen het er niet over hebben. Ze willen er geen gesprek over voeren, want eigenlijk begrijpen ze het niet en willen ze het ook niet begrijpen. Die mentaliteit voel ik heel erg om mij heen.


Welke overeenkomsten zie jij tussen queer Hindostanen en queer mensen van andere niet-westerse culturen?
Alle culturen worstelen met het idee wat de gemeenschap er wel of niet van zal vinden. De angst van de familie om verstoten te worden door de gemeenschap, maakt het voor hun lastig om hun naaste te accepteren wanneer deze uitkomt voor de identiteit. Ongeacht religie en cultuur zijn er tussen niet-westerse culturen veel gelijkenissen in de (non-)acceptatie van LHBTI’ers.

Wat denk jij dat Hindostaanse lhbti’ers van de Hindostaanse gemeenschap nodig hebben om zich geaccepteerd te voelen?
‘Don’t hate what you don’t understand’. Geef elkaar de  ruimte om elkaar te begrijpen. Respecteer elkaar en datgene wat je niet kan veranderen. Accepteer de ander voor wie die is.
Als je in een thuissituatie zit waarin een ouder jou niet kan accepteren en jouw leven ondraaglijk maakt, dan moet je hulp zoeken. Wanneer je minderjarig bent, doe het dan via de huisarts en zorg ervoor dat je weg gaat. Ben je volwassen, creëer dan een plan voor jezelf om zo snel mogelijk uit die cirkel te stappen. Ik zeg het heel makkelijk, maar het is heel moeilijk. Als kind wil je liefde van je ouders, maar op een gegeven moment doe je jezelf tekort als je dit niet ontvangt. Hoe langer je blijft hangen in dat leven, des te moeilijker het is om eruit te komen. Dat maakt de psychische nasleep nog langer. Kies altijd voor jezelf, dat is zo belangrijk. Uiteindelijk was je toch wel van plan om uit huis te gaan neem ik aan, alleen in dit geval is de reden niet heel erg leuk. Je slaat jezelf echt over als je het allemaal accepteert. Doe dat niet en creëer voor jezelf meer lucht, door de vrijheid te zoeken.

Welk advies zou je de jongere versie van Sunny geven?
Blijf altijd jezelf. Dat is iets waar ik heel hard voor heb gestreden en ook veel mee heb verloren. Ik zou dat niet willen veranderen. Als ik terug kijk dan denk ik dat ik dingen heb ervaren, die ik niet eens mijn ergste vijand gun, maar nogmaals: het heeft mij gemaakt tot de persoon wie ik nu ben. En als ik ook maar één iemand zou kunnen overtuigen om het leven voor zichzelf mooier te creëren dan waar diegene nu is, dan ben ik al heel gelukkig. Ik hoef geen rolmodel te zijn, ik zou het fijner vinden om als een soort tante gezien te worden.

Londa ke naach


Inleiding

Ik heb mij altijd afgevraagd wat de functie van de ‘londa ke naach’ (londa kì naatj) is en waar deze traditie vandaan komt? Een veelgehoorde verklaring is dat de bruidstoet vroeger in India lange afstanden moest afleggen. Omdat de reis soms lang en gevaarlijk kon zijn, bleven de vrouwen in de familie van de bruidegom thuis. De londa ke naach zorgde onderweg voor vermaak van de bruidstoet.
Ik heb dit altijd een weinig voldoening gevende verklaring gevonden, want waarom zou de bruidstoet zich niet zonder de londa ke naach kunnen vermaken of op een andere manier vermaak kunnen vinden? En waarom een londa ke naach op een moeran-sanskaar? (hindoeïstisch ritueel, waarbij het hoofd van een baby voor het eerst wordt kaalgeschoren)


Wat is londa ke naach?

Londa ke naach betekent letterlijk vertaald ‘dans van de jongen’. De londa ke naach is een dans-performance dat wordt opgevoerd door een man, die verkleed is als vrouw. Het is op vrijwel elk Surinaams-Hindostaans hindoehuwelijk te zien en soms ook op moeran-sanskaars.  De typische londa ke naach kleding bestaat uit felle kleuren: een wijde rok, een blouse, een hoofddoek en een kroon op het hoofd. De londa ke naach is een cultureel erfgoed, meegenomen door de Brits-Indische immigranten. Zij kwamen tussen 1873 en 1916 als contractarbeiders van het voormalige Brits-Indië naar Suriname, om op de suikerplantages te werken.

De londa ke naach is op elk hindoehuwelijk een opvallende verschijning en staat altijd in het middelpunt van de belangstelling. Als aanwezigen het druk hebben of niet opletten, dan zorgt de londa ke naach wel dat hij de aandacht krijgt. De londa ke naach wordt vandaag de dag voornamelijk als vermaak van de gasten gezien. Tijdens het optreden van de londa ke naach, trekt hij de gasten beurtelings op de dansvloer. Eenmaal op de dansvloer daagt de londa ke naach de danspartner uit om zijn of haar beste dansmoves te laten zien. De londa ke naach gaat dichtbij zijn danspartner staan en schud vervolgens als een buikdanseres heel snel de schouders, naar voor en achter. Vaak tot schaamte van veel mannelijke danspartners, omdat deze niet goed raad weten met deze zogenaamde toespelingen van de londa ke naach. Dit leidt tot een vermakelijk schouwspel voor de familie, die vaak in een kring om de londa ke naach heen staan. Veel danspartners geven de londa ke naach geld voor het dansen. Hoe meer danspartners, des te meer geld de londa ke naach krijgt. Als het vermakelijke schouwspel is afgelopen, geeft de londa ke naach zijn zegen voor de speciale gebeurtenis: het huwelijk of de moeran-sanskaar.


Muziek

Het optreden van de londa ke naach wordt altijd opgevoerd op ‘baithak gana-’ of ‘chutney-muziek’. Baithak gana is een muziekstijl, afkomstig uit de Indiase regio’s Utthar Pradesh en Bihar. De muziekstijl en bijbehorende muziekinstrumenten werden door de Brits-Indische migranten naar Suriname meegenomen. Muziekinstrumenten typerend voor de baithak gana zijn de dholak, dhantaal en harmonium. De melodie van de baithak gana wordt door de harmonium geproduceerd en het ritme door de dholak en dhantaal. In Suriname is de baithak gana beïnvloed door andere muziekstijlen zoals calypso en soca, waardoor chutney-muziek is ontstaan.


Onbeantwoorde vragen

Als lezer heb je nu een idee wat de londa ke naach inhoudt en hopelijk ook hoe zo’n performance eruit ziet. Echter zijn de vragen die ik in de inleiding stelde nog niet beantwoord, namelijk: wat is de functie van de londa ke naach en waar vindt de traditie zijn oorsprong? Mogelijk is een antwoord te vinden in de hijra-cultuur (hie-djraa). Hiervoor moeten we terug naar de oude heilige geschriften van de hindoes uit de Vedische tijd.


Derde sekse

De Vedische tijd is een periode in de geschiedenis waarin de hindoeïstische cultuur en religie waren gebaseerd op de verschillende Veda (heilige boeken van de hindoes). In de Vedische tijd was het hindoeïsme nog vrij van christelijke, islamitische en boeddhistische invloeden. De Vedische tijd eindigde volgens historici tussen circa 3000 jaar en 1500 jaar voor Christus (Wilhelm, 2010). In de hindoegeschriften, elf daterend uit de Vedische tijd, worden mensen onderscheiden in drie verschillende seksen: mannen (pums prakriti), vrouwen (stri parkriti) en de derde sekse (tritiya prakriti). Het woord prakriti kan worden vertaald als ‘natuur’ en verwijst naar het geheel van de fysiologische kenmerken, de psychologische eigenschappen en de sociaal-interactieve kenmerken van een persoon (Nanhoe, 2014; Wilhelm, 2010). Onder tritiya prakriti wordt een enorme diversiteit aan mensen geschaard, die volgens heteronormatieve standaarden niet kunnen worden gecategoriseerd. De Kama Sutra, die zijn oorsprong ongeveer 200 na christus in India vindt, benoemt verschillende typen mensen binnen de tritiya prakriti, waaronder homoseksuelen, lesbische vrouwen, biseksuelen, travestieten, transgenders en mensen met een intersekse conditie (Nanhoe, 2014; Wilhelm, 2010).


Hindoemythologie

In de hindoemythologie is er een speciale plaats voor transgendervrouwen, die hijra’s worden genoemd. Er wordt gezegd dat ze halfgoden zijn en dat hun zegeningen en vloeken speciale krachten hebben. Spreken ze een zegen uit, dan wordt dit waarheid. Maar o wee als ze een vloek uitspreken, hiervan wordt ook geloofd dat het waarheid zal worden.


Kolonisatie

In 1858 werd India gekoloniseerd door de Engelsen. Zij brachten hun christelijke normen en waarden mee, die een stuk preutser waren dan de Indiase normen en waarden van die tijd. Zo werd in 1860 de anti-sodomiewet ingevoerd in het gehele Britse rijk, inclusief India. Alle vormen van seksualiteit die niet leiden tot voortplanting werden hiermee strafbaar gesteld. Dit was voor India een grote achteruitgang, omdat homoseksualiteit voor de komst van de Engelsen nooit gecriminaliseerd was. Ook castratie en crossdressing werden verboden, wat tot gevolg had dat hijras werden gedwongen tot een leven als outcast (Wilhelm, 2010).


Wat is er bewaard gebleven?

De hindoetraditie en het geloof in de speciale krachten van hijra’s bleef ondanks de anti-sodomiewet bewaard gebleven. Hijra’s komen vandaag de dag in India en omringende landen gevraagd en ongevraagd langs als er een baby is geboren of als er een huwelijk is. Ze maken muziek, dansen en geven hun zegeningen. In ruil hiervoor krijgen ze geld.


Londa ke naach vandaag de dag

De londa ke naach wordt vandaag de dag als een soort ‘act’ en danceperformance opgevoerd door heteroseksuele mannen en niet door hijra’s. Dat is naar mijn idee het grootste verschil. Het lijkt mij zeer aannemelijk dat de traditie van de londa ke naach afstamt van de hijra’s.
Ik heb de londa ke naach altijd een bijzonder fenomeen gevonden. Ergens vind ik het ook wel mooi om te bedenken waar het mogelijk vandaan komt. Het eeuwenoude India, waar er ruimte en plaats was voor de LHBTI-gemeenschap. Een traditie die vanuit India naar Suriname werd meegebracht en vandaag de dag ook in Nederland stand heeft weten te houden. Een traditie waar we trots op mogen zijn!

Geraadpleegde bronnen:

Nanhoe, A.C., ‘Transcending social constructs’, in: Divali Nagar, 2014, Trinidad&Tobago, National Council of Indian Culture of Trinidad, 2014

Nanhoe, A.C.,& J.J. Omlo, Tussen liefdevolle omarming & resolute verstoting, Stili Novi, 2016

www.thebrowngirldiary.com

VPRO, LAB 3: Halfgoden, documentaire van Valentijn de Hingh

Wilhelm, A.D., Tritiya-Prakriti: people of third sex. Understanding homosexuality, transgender identity and intersex conditions through Hinduism, Bloomington, Xlibris, 2010

Youtube: ‘Coolies: How The British Reinvented Slavery’

Ricky Mohabbat

Kan je jezelf voorstellen?
Mijn naam is Ricky Mohabbat. Ik ben 27 jaar en woon sinds een jaar of zes à zeven in Amsterdam. In het dagelijks leven werk ik als journalist en daarnaast studeer ik Communicatiewetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. In mijn werk probeer ik altijd maatschappelijke en sociale onderwerpen aan te kaarten. Zo heb ik met Keti Koti een reportage gemaakt over het slavernijverleden van Nederland. Ook praat ik openlijk over het gay-zijn. Ik vind het belangrijk om dat soort onderwerpen bespreekbaar te maken. Verder ben ik bezig met een platform, een online magazine, die Lieve Ricky heet. Een onderdeel daarvan is een podcast waarin ik met gasten over het leven, de liefde en grote dromen en doelen praat. De Lieve Ricky-podcast is te vinden op Spotify.

Wat zijn je hobby’s?
Moeilijk, ik heb niet echt hobby’s. Ik vind schrijven en sociale activiteiten heel leuk: tijd doorbrengen met vrienden en familie. Ik vind het fijn om mij te omringen met de mensen waarvan ik hou. Daar word ik het gelukkigst van.

Wie zijn de belangrijkste mensen in jouw leven?
Allereerst mijn ouders en mijn zusje. Zonder twijfel! En het mooie van queer zijn, is dat je je eigen familie kan kiezen. Ik deel lief en leed met mijn beste vrienden, die onderhand ook onderdeel van mijn familie zijn. Ik heb best een druk leven en dan is het fijn om mensen te hebben die het thuis-gevoel symboliseren.

Vanaf wanneer wist je van jezelf dat je queer bent?
Dat heb ik altijd al geweten. Het klinkt heel vreemd. Een van mijn vroegste herinneringen is dat ik als kind ‘The Power Rangers’ op tv zag en merkte dat ik de mannelijke Rangers veel interessanter vond dan de vrouwen. Als je zo jong bent, dan weet je niet waar dat gevoel over gaat. Toen ik iets ouder werd, zag ik een aflevering van ‘Goede Tijden Slechte Tijden’. In die tijd was er een mannelijke acteur in de serie, die worstelde met zijn geaardheid. Ik herkende mij in zijn worsteling en dacht: dit is mijn verhaal!

In hoeverre ben je uit de kast en hoe reageerde jouw familie erop?
Het was in mijn begin jaren 20 dat ik ‘uit de kast’ kwam.  Mijn moeder had er helemaal geen moeite mee. Mijn vader vond het in het begin wel moeilijk, want hij was bang hoe de reacties van de buitenwereld zouden zijn: ‘hoe zal de wereld mijn zoon behandelen?’. Mijn ouders hebben de rest van de familie over mijn geaardheid verteld. Gelukkig reageerden zij daar heel goed op. Dat is het gemak van een familie die al jarenlang in Nederland woont en niet wereldvreemd is.

Hoe heeft jouw queer identiteit jouw leven gevormd?
Volledig! Ik had het er laatst met mijn tante over hoe ik ben veranderd, nadat ik uit de kast ben gekomen. Ik ben mij gaan kleden en gaan gedragen zoals ik dat wil. Dat deed ik daarvoor niet, want ik had eigenlijk een soort masker op. Sinds mijn 21ste woon ik op mezelf en kan ik volledig mijn eigen authentieke ik zijn en dat zie je terug in o.a. mijn kleding. Toen ik nog thuis woonde, dacht ik daar wel over na en hield ik daar ook rekening mee. Ik wilde mijn ouders beschermen tegen oordelen van andere mensen over hun zoon. Nu ik open ben over wie ik ben, gaat het leven op sommige aspecten veel makkelijker. Het is een groot deel van mijn identiteit en ik ben er trots op. Ik word met de tijd ook steeds trotser op wie ik ben en dat durf ik ook steeds meer uit te dragen naar de buitenwereld.

Welke problemen denk je dat specifiek zijn voor Hindostaanse queer mensen t.o.v. queer mensen met een andere etnische achtergrond?
Ik denk dat we allemaal een beetje tegen dezelfde problemen aan lopen. Wij mogen niet zijn wie we willen zijn, voornamelijk vanuit cultureel en religieus oogpunt. Dat is wat de meeste mensen die niet-wit zijn ervaren. Ik denk dat er voornamelijk overeenkomsten zijn en daarom vind ik het fijn om met niet-witte queer mensen te praten. We snappen van elkaar waar we vandaan komen en we worstelen met dezelfde gevoelens.

Welke voordelen zitten er aan een queer Hindostaanse identiteit?
Of er echt voordelen aan zitten, dat weet ik niet. Ik kan wel zeggen dat ik trots ben op mijn eigen identiteit. En daar is het Hindostaan-zijn een onderdeel van.

Waar heb je als Hindostaanse queer behoefte aan?
Deze vraag wil ik graag wat breder beantwoorden. Binnen de homo-gemeenschap krijgen gekleurde mannen regelmatig te horen dat zij, en ik quote, knap zijn voor een *bevolkingsgroep*. Ik weet niet waar dat vandaan komt en ik vind het uitermate problematisch dat mensen dat durven te zeggen. Ik ben niet ‘knap voor een Hindostaan’. Ik ben een mens. Daten als gekleurde homo is lastig, want de Nederlandse gayscene is over het algemeen een hele witte wereld. Je wordt altijd gezien als een smaakje of als iets exotisch. Daar wil ik van af. De lesbische gemeenschap is, volgens mij, menselijker. De vrouwen hebben respect voor elkaar. De gay-scene daarentegen is heel oppervlakkig. Het gaat vooral over je uiterlijk, lichaam en de grootte van je pik.

Welk advies zou je de jongere versie van Ricky geven?
Wees trots op wie je bent. Het leven kan nu misschien aanvoelen alsof het einde van de regenboog niet in zicht is, maar dat is niet het geval. Heb meer vertrouwen in je familie, want zij zullen je steunen en accepteren. Wees niet bang om jezelf te zijn. En durf gelukkig te zijn.

Sommige mensen kiezen ervoor om nooit uit de kast te komen. Wat zou je tegen deze mensen willen zeggen?
Dat vind ik heel moeilijk. Ik wil niemand opleggen om uit de kast te komen, want dat moet je alleen doen als het goed voor je voelt. Dat gezegd hebbende, je bent het ergens ook naar jezelf verschuldigd om voor je eigen geluk te kiezen. Als jij een stukje van jezelf blijft ontkennen, dan zal je misschien nooit gelukkig worden en nooit kunnenervaren hoe het is om onvoorwaardelijk van iemand te kunnen houden. Ook zal je nooit ervaren wat het betekend om in je eigen waarheid te leven. Nogmaals, doe het alleen als het goed voelt en op je eigen tempo.

Heb je nog aanvullingen of dingen die je zou willen zeggen?
We leven in een wereld waarin wordt gedaan alsof homoseksualiteit iets raars is. Daar moeten we van af. Wij zijn mensen. Punt. We moeten daarom blijven zorgen dat onze stem wordt gehoord. Mensen zoals jij en ik maken het makkelijker voor de volgende generatie om sneller en makkelijker uit te kast te komen. De volgende generatie mag niet tegen dezelfde problemen aan lopen als waar wij mee te maken hebben gehad.

Ricky is via instagram te vinden @ricky.mohabbat en @lievericky.

Sanjana Wazir

Wie ben je?
Mijn naam is Sanjana Anisha Wazir. Ik ben 18 jaar en woon sinds twee jaar in Nieuwerkerk aan den IJssel. In mijn dagelijks leven volg ik de opleiding ggz medewerker niveau 4 en ben ik veel buiten met vrienden. Door een ongeluk heb ik een verlamming aan mijn linkerbeen overgehouden, daarom loop ik met ondersteuning van krukken en op lange dagen gebruik ik een rolstoel. Na bijna vier jaar in een rolstoel gaat het nu eindelijk stukjes beter, ik kan mijn been langzamerhand beter bewegen. In mijn vrije tijd maak ik heel graag muziek. Ik speel onder andere gitaar en piano en vroeger heb ik gedrumd.
De belangrijkste mensen in mijn leven zijn de mensen van wie ik hou en die ook van mij houden. Liefde en respect moet je geven en ontvangen, het is geen eenrichtingsverkeer. De mensen die ik het liefst om me heen heb zijn mijn gezin en mijn partner. Ik heb ook een klein clubje vrienden, die ik graag zie en dicht bij me heb. 

Kan meer vertellen over je queer identiteit?
Ik wist al vrij vroeg dat ik queer ben, maar wilde het niet meteen geloven. Ik wist namelijk dat het iets was dat vanuit mijn opvoeding niet mocht. Interesse in vrouwen schoof ik aan de kant om niet anders over te komen naar mijn “familie” toe. Familie tussen aanhalingstekens, want ik ben van mening dat familie mensen zijn die het ook verdienen om familie genoemd te worden. Naar mijn idee zijn familie mensen die hetzelfde om jou geven of misschien wel meer dan jij om hen. Het gevoel dat je alles kan zeggen, zonder veroordeeld te worden. Dat kon ik niet met mijn biologische familie. Ik ben nooit echt uit de kast gekomen, ik stond op een dag in de l’homo en toen was het openbaar. Mijn biologische familie stond hier niet achter. Ze zeiden dat het niet kon, dat het fout was en dat het een fase was. Ik dacht dat ze misschien wel gelijk hadden en daarom probeerde ik mezelf te veranderen om toch in hun plaatje te passen. Toen ik bij hun weg ging, leerde ik mezelf pas echt kennen. Ik kwam bij mijn huidige gezin terecht en hier is mijn identiteit geen probleem, zolang ik maar gelukkig ben. Ik krijg nu liefde, zorg en acceptatie en ik denk dat dat alles is wat een mens nodig heeft. Ik zie hoe groot het contrast is met mijn biologische familie. Dat is ook zeker de reden dat ik het belangrijk vind dat iedereen gelijkwaardig wordt behandeld, ook al pas je niet in het perfecte plaatje. 
Ik heb flink wat op m’n bordje gehad, zo ook de strijd met mezelf of datgene wat ik voelde wel goed was of dat ik het maar moest proberen af te stoten. Nu ik mezelf beter ken en meer zelfvertrouwen heb, weet ik dat acceptatie door de mensen waar je van houdt het allerbelangrijkst is. Dat hoeft niet per se familie te zijn.

Kan je wat vertellen over de Hindostaanse cultuur in relatie tot jouw queer identiteit?
Ik denk dat men in de Hindostaanse cultuur veel denkt aan hoe anderen over hen denken. Ik kreeg van mijn biologische familie vroeger vaak de opmerkingen te horen: ‘hoe gaan anderen naar je kijken?’ en ‘hoe zal die erop reageren?’ Er wordt als kind niet naar jouw individuele behoeften gekeken, maar naar datgene wat volgens hun goed is voor jou. Er wordt gekeken naar hoe je zo min mogelijk kan afwijken van de norm, terwijl voor veel mensen anders-zijn hun kracht is. Ik ben alleen van mening dat in de Hindostaanse cultuur vaak nog een boek word nageleefd. Hierdoor is het moeilijker om patronen te doorbreken. Hoe iets moet staat zwart op wit en als iets anders gaat dan voorgeschreven, dan geeft dit paniek. 
Ik heb behoefte aan acceptatie van het feit dat ik Hindostaans, maar niet hetero ben. Het perfecte plaatje is een jongen en een meisje die vervolgens man en vrouw worden en dan kinderen krijgen. Ik heb behoefte aan een breder en diverser beeld.

Welk advies zou je de jongere versie van Sanjana geven?
Blijf dicht bij jezelf want iedereen die een masker draagt groeit eruit. 

Lesbian Visibility day

<p value="<amp-fit-text layout="fixed-height" min-font-size="6" max-font-size="72" height="80">26 april 2020 was het Lesbian Visibility Day, daar had ik nooit van gehoord. Toen ik het opzocht kwam ik erachter dat dit een dag is waarop de zichtbaarheid van lesbische vrouwen centraal staat, precies zoals de naam eigenlijk al zegt. Zichtbaar jezelf kunnen zijn is niet voor iedereen vanzelfsprekend. In maar liefst 46 van de 193 landen in de wereld die lid zijn van de NAVO, is het als vrouw strafbaar om seks te hebben met een andere vrouw (ILGA, 2019). Veel lesbische vrouwen blijven hierom vaak liever onder de radar, want zichtbaar worden kan negatieve gevolgen met zich meebrengen.26 april 2020 was het Lesbian Visibility Day, daar had ik nooit van gehoord. Toen ik het opzocht kwam ik erachter dat dit een dag is waarop de zichtbaarheid van lesbische vrouwen centraal staat, precies zoals de naam eigenlijk al zegt. Zichtbaar jezelf kunnen zijn is niet voor iedereen vanzelfsprekend. In maar liefst 46 van de 193 landen in de wereld die lid zijn van de NAVO, is het als vrouw strafbaar om seks te hebben met een andere vrouw (ILGA, 2019). Veel lesbische vrouwen blijven hierom vaak liever onder de radar, want zichtbaar worden kan negatieve gevolgen met zich meebrengen.

Begin dit jaar werd ik door een documentairemaker benaderd om mee te werken aan een documentaire over homoseksualiteit binnen de Hindostaanse gemeenschap. Ik ben zelf Hindostaanse en lesbisch. In de documentaire zouden mijn coming-out-proces en die van andere Hindostaanse LHBTI’ers centraal staan. Ik vond het spannend en tegelijkertijd leek het mij ook heel erg leuk. Het was van belang dat ook onze familieleden hun verhaal zouden doen in de documentaire. Na een oriënterend gesprek met de documentairemaker ging ik naar mijn familie toe om te vragen of ze er aan mee wilden werken. Mijn familie had mij gedurende mijn coming-out erg gesteund. Ik verwachtte wat kritische vragen over het maken van een documentaire, maar verder niks. Tegen mijn verwachting in, zag mijn familie het helemaal niet zitten om aan een project mee te werken met zo’n groot bereik. De bedoeling was namelijk dat de documentaire in Nederlandse bioscopen en filmhuizen zou worden vertoond. Mijn familie accepteert mij volledig, maar wilde niet dat mensen op straat mij zouden gaan herkennen als de Hindostaanse lesbienne. Ze vroegen zich af of ik na het uitkomen van de documentaire nog wel veilig over straat zou kunnen. En als mijn veiligheid zou worden bedreigd, wie zou mij dan kunnen beschermen? Zou ik niet belaagd (kunnen) worden, bijvoorbeeld door extremistische hindoes in Nederland? Ik had zelf ook wat vragen: zou ik nog vrij kunnen reizen naar alle landen van de wereld? Zou ik nog in aanmerking komen voor een visum van een land waar homoseksualiteit verboden of zelfs strafbaar is? Wat zou mijn zichtbaarheid voor gevolgen hebben, niet alleen voor mij, maar ook voor mijn familie?

Het waren allemaal vragen waar ik het antwoord niet op wist. Ik kon mijn familie niet geruststellen in hun bezorgdheid. Het waren namelijk scenario’s die ik niet kon uitsluiten en waar ik ze geen garantie op kon geven dat het niet zou gaan gebeuren.

Door alle vragen van mijn familie realiseerde ik mij, dat zij voor het eerst geconfronteerd werden met de gevolgen van mijn zichtbaarheid als lesbische vrouw. Sommige gevolgen die voor mij, na mijn coming-out mijn dagelijkse realiteit zijn geworden. Dat ik bij een nieuwe ontmoeting de persoon altijd ‘scan’ of het emotioneel veilig genoeg voelt om te vertellen dat ik op vrouwen val. Dat ik er áltijd over na moet denken of ik op straat hand-in-hand durf te lopen of een kus durf te geven in het openbaar. Lesbische vrouwen durven niet altijd zichtbaar te zijn en die zichtbaarheid is juist zo belangrijk. Want als er meer zichtbaarheid is van lesbische vrouwen, dan durven ook andere lesbische vrouwen of vrouwen die nog in de kast zitten zichtbaar te worden.

De documentaire is niet door gegaan, omdat medewerking van mijn familie een vereiste was. Desondanks wil ik mijzelf na al die jaren van onzichtbaarheid, wel zichtbaar maken. Ik hoop dat het andere mensen zal helpen in hun proces van zichtbaar worden en zichzelf kunnen zijn.

Wedica Premchand.